วิธีถ่ายภาพข้าวสำหรับเครื่องสแกน
1. สุ่มตัวอย่างให้เป็นตัวแทน
คลุกข้าวทั้งล็อตก่อน แล้วสุ่มจากหลายจุด (หรือแบ่งลดขนาดด้วยวิธีแบ่งสี่) ใช้ประมาณ 200–300 เมล็ด หรือราวข้าวสารเมล็ดยาว 1 ช้อนชาปาด จะได้เปอร์เซ็นต์ที่นิ่ง ถ้าน้อยกว่า 100 เมล็ด ข้าวหักเพียงไม่กี่เมล็ดก็ทำให้ผลเปลี่ยนไปหลายเปอร์เซ็นต์
2. ใช้พื้นหลังสีดำแบบด้าน
ข้าวขาวแยกออกจากพื้นหลังได้ง่ายที่สุดบนพื้นผิวสีเข้มและไม่มันวาว เช่น กระดาษแข็งสีดำ ผ้าสีดำ หรือแผ่นรองเมาส์สีดำ หลีกเลี่ยงกระดาษขาว (ตัดกันน้อยเกินไป) พื้นผิวมันวาว (แสงสะท้อนดูเหมือนเมล็ดข้าว) และผ้าที่มีลวดลาย
3. เกลี่ยเมล็ดไม่ให้สัมผัสกัน
เมล็ดที่ติดกันจะรวมเป็นรูปร่างเดียว เครื่องสแกนจึงไม่นับเมล็ดเหล่านั้นและจะแจ้งว่าข้ามไปกี่ก้อน ใช้ขอบบัตรเกลี่ยเมล็ดให้แยกกัน และเว้นระยะจากขอบภาพ เพราะเมล็ดที่ถูกตัดที่ขอบภาพจะไม่ถูกนับ
4. วางเหรียญเพื่อวัดเป็นมิลลิเมตร
วางเหรียญ 1 เหรียญราบกับพื้น ห่างจากเมล็ดข้าวเล็กน้อย แล้วเลือกเหรียญนั้นในการตั้งค่า เครื่องสแกนจะหาเหรียญเองและแปลงพิกเซลเป็นมิลลิเมตร
| เหรียญ | เส้นผ่านศูนย์กลาง |
|---|---|
| 10 บาท | 26 มม. |
| 5 บาท | 24 มม. |
| 2 บาท | 21.75 มม. |
| 1 บาท | 20 มม. |
หากไม่มีเหรียญ ยังได้เปอร์เซ็นต์ข้าวหัก อัตราส่วนยาว/กว้าง และสี เพียงแต่ไม่มีขนาดเป็นมิลลิเมตรและไม่ใช้เกณฑ์ปลายข้าว 1.4 มม.
5. จัดแสงให้สม่ำเสมอ
แสงธรรมชาติใกล้หน้าต่าง (ไม่ใช่แดดส่องตรง) หรือโคมไฟ 2 ดวงจากสองฝั่งให้ผลดี หลีกเลี่ยงแฟลชโทรศัพท์ที่ทำให้เกิดจุดสะท้อนและเงาแข็ง และระวังเงาของตัวเองบังตัวอย่าง
6. ถือโทรศัพท์ขนานกับพื้น ตรงเหนือตัวอย่าง
- ถือโทรศัพท์ขนานกับโต๊ะ สูงประมาณ 20–30 ซม. การเอียงทำให้เมล็ดที่อยู่ไกลดูสั้นลง
- อย่าใช้ซูมดิจิทัล ให้ขยับเข้าใกล้แทน แล้วแตะหน้าจอเพื่อโฟกัสที่เมล็ดข้าว
- แต่ละเมล็ดควรยาวอย่างน้อยประมาณ 40 พิกเซลในภาพ ภาพจากโทรศัพท์ทั่วไปที่ถ่ายพื้นที่ขนาด A5 ก็เพียงพอ
- ใช้อุปกรณ์และแสงแบบเดิมทุกครั้ง หากต้องการเปรียบเทียบสีระหว่างตัวอย่าง
7. สำหรับท้องไข่: ให้แสงส่องจากด้านหลัง
ส่วนที่เป็นท้องไข่ (ขุ่น เป็นแป้ง) จะบังแสง ส่วนที่ใสจะให้แสงผ่าน ภาพที่ถ่ายด้วยแสงจากด้านบนตามปกติแยกสองส่วนนี้ได้ไม่น่าเชื่อถือ แต่ภาพที่มีแสงส่องจากด้านหลังแยกได้
- วางเมล็ดข้าวบนกล่องไฟ หรือบนหน้าจอแท็บเล็ต/โทรศัพท์ที่เปิดภาพสีขาวล้วนที่ความสว่างสูงสุด (ใช้แผ่นใสสะอาดรองกันหน้าจอ)
- หรี่ไฟในห้องและปิดไฟเพดาน ให้แสงมาจากด้านล่างเท่านั้น
- ถ่ายภาพจากด้านบนตามปกติ แล้วเลือก กล่องไฟ / แสงส่องจากด้านหลัง ในเครื่องสแกน
การวัดท้องไข่ยังเป็นรุ่น beta ปรับแถบความไวใน ขั้นสูง ให้ตรงกับเมล็ดที่คุณตัดสินด้วยตาสักสองสามเมล็ด
ปัญหาที่พบบ่อย
| เครื่องสแกนแจ้งว่า | วิธีแก้ |
|---|---|
| ความต่างของภาพต่ำ | ใช้พื้นหลังที่เข้มและด้านกว่านี้ จัดแสงให้สม่ำเสมอขึ้น |
| เมล็ดติดกันจำนวนมาก | เกลี่ยให้ห่างกัน ใช้ข้าวน้อยลงต่อภาพแล้วสแกนสองครั้ง |
| ไม่พบเหรียญ | ให้เหรียญอยู่ในกรอบทั้งเหรียญ วางราบ และไม่แตะเมล็ดข้าว |
| เมล็ดในภาพมีขนาดเล็ก | ถ่ายให้ใกล้ขึ้นหรือครอปภาพ |