ความชื้นข้าวเปลือก น้ำหนักหายจากการอบ และวิธีตรวจเครื่องวัดความชื้น

สูตรเดียวที่ยุติข้อโต้แย้งเรื่องน้ำหนักข้าวเปลือกได้เกือบทั้งหมด

ข้าวเปลือกที่เพิ่งเกี่ยวสดอาจมีน้ำหนักเป็นน้ำหนึ่งในสี่หรือมากกว่านั้น ผู้ซื้อจ่ายเงินเพื่อเนื้อข้าวแห้ง ค่าความชื้นตอนรับซื้อจึงกำหนดว่าเกษตรกรได้เงินเท่าไร และผู้ซื้อคาดว่าจะเหลือข้าวเท่าไรหลังอบ หากความชื้นผิด จะมีฝ่ายหนึ่งขาดทุนทุกตัน

สูตรเดียว: น้ำหนักเนื้อแห้งคงที่

ความชื้นในการค้าธัญพืชเกือบทั้งหมดคิดแบบฐานเปียก คือน้ำคิดเป็นร้อยละของน้ำหนักทั้งหมด ส่วนเนื้อแห้ง (ทุกอย่างที่ไม่ใช่น้ำ) ไม่เปลี่ยนเมื่ออบแห้ง (ยกเว้นฝุ่นและการสูญเสียจากการขนย้าย) ดังนั้น:

น้ำหนักเนื้อแห้ง = น้ำหนัก × (1 − ความชื้น)
น้ำหนักหลังอบ = น้ำหนักเนื้อแห้ง ÷ (1 − ความชื้นเป้าหมาย)

ตัวอย่าง: อบให้เหลือความชื้น 14%

ข้าวเปลือก 10,000 กก. ความชื้น 25% มีเนื้อแห้ง 10,000 × 0.75 = 7,500 กก. ที่ความชื้น 14% จะหนัก 7,500 ÷ 0.86 = 8,721 กก. น้ำที่ระเหยออกในเครื่องอบจึงเท่ากับ 1,279 กก. หรือประมาณ 12.8% ของน้ำหนักเดิม ไม่ใช่ 11% ตามที่ "25 ลบ 14" ชวนให้คิด

ส่วนต่างนี้คือเหตุผลที่การหักความชื้นแบบ "ลบแต้ม" กับสูตรที่ถูกต้องให้ตัวเลขต่างกัน และเหตุผลที่สัญญาควรระบุวิธีคำนวณการหักความชื้นให้ชัดเจน

ตรวจเครื่องวัดด้วยการคำนวณย้อนกลับ

จัดสูตรเดิมใหม่ แล้วบันทึกการอบจะบอกความชื้นที่แท้จริงตอนรับซื้อ:

ความชื้นขาเข้า = 1 − (น้ำหนักขาออก × (1 − ความชื้นขาออก)) ÷ น้ำหนักขาเข้า

ตัวอย่าง: การอบรอบหนึ่งรับข้าวเข้า 100,000 กก. ได้ข้าวออก 81,000 กก. ที่ความชื้น 14% เนื้อแห้งขาออกคือ 81,000 × 0.86 = 69,660 กก. ความชื้นขาเข้าจึงเท่ากับ 1 − 69,660 ÷ 100,000 = 30.3% หากเครื่องวัดตอนรับซื้ออ่านได้ 21% แสดงว่ามีบางอย่างผิดปกติ และการหักความชื้นตามค่านั้นนับน้ำขาดไปประมาณ 9 จุด

นี่คือวิธีที่เราพบว่าเครื่องวัดความชื้นที่จุดรับซื้อของ Wildfield อ่านค่าต่ำเกินจริงกับข้าวเปลือกที่ชื้นมาก เครื่องวัดความชื้นธัญพืชหลายรุ่นมีช่วงการวัดที่กำหนดไว้ และจะไม่น่าเชื่อถือเมื่อเกินช่วงนั้น ค่าที่อ่านได้อาจแบนราบลงในจังหวะที่ข้าวเปลือกเปียกที่สุด

ควรทำอย่างไร

• กระทบยอดทุกรอบการอบ: น้ำหนักเข้า น้ำหนักออก ความชื้นขาออก ใช้เครื่องคำนวณ
• ตรวจช่วงการวัดของเครื่องในคู่มือ และสอบเทียบสำหรับพืชที่วัด
• เทียบกับการอบด้วยตู้อบในตัวอย่างจำนวนหนึ่ง (วิธีอ้างอิงประจำสำหรับธัญพืชอธิบายไว้ใน ISO 712)
• เผื่อการสูญเสียจากการขนย้าย: การทำความสะอาดกำจัดฝุ่น เศษฟาง และเศษเมล็ด เครื่องคำนวณจึงให้กรอกเปอร์เซ็นต์การสูญเสียได้

ทำไมต้อง 14%

ข้าวสารเก็บได้ดีเมื่อแห้ง มาตรฐานข้าวของ Codex กำหนดความชื้นสูงสุด 15% และข้าวเปลือกมักอบให้เหลือประมาณ 14% เพื่อการเก็บรักษาที่ปลอดภัยและการสีที่ดี แต่การอบเร็วหรือร้อนเกินไปทำให้เมล็ดร้าวและเพิ่มข้าวหักที่โรงสี ดูการจำแนกข้าวหัก

เปิดเครื่องคำนวณความชื้น →

เผยแพร่โดย rice.ag โครงการฟรีของ Wildfield ผู้ปลูกและสีข้าวที่อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่